Geschiedenis en archeologie

Opkomst en ondergang van het sovjetcommunisme. - Erfenis en erfgenamen

 Dit jaar herdenken wij dat 30 jaar geleden, in november 1989, de Berlijnse Muur viel. Deze val luidde het einde van het communistische tijdperk in. Twee jaar later viel de Sovjetunie uiteen. In deze collegereeks wordt het sovjetcommunisme onder de historische loep gelegd.

We beginnen met de Russische bolsjewistische revolutie in 1917 en de geboorte van de eerste totalitaire staat. Welke erfenis hebben de communistische leiders Lenin en Stalin het land en de bevolking nagelaten? Een cruciale rol in de verdere verspreiding van het communisme speelde de Tweede Wereldoorlog. Reeds gedurende de oorlog trof Stalin geheime voorbereidingen voor communistische revoluties in een reeks van Oost-Europese landen. Hoe ging de Sovjetunie te werk?

Na de oorlog ontstonden strenge communistische dictaturen van Belgrado tot Beijing en van Boekarest tot Havana. Wat waren de overeenkomsten, maar ook, de grote verschillen tussen de afzonderlijke leiders zoals Josip Broz Tito, Mao Zedong, Nicolae Ceausescu en Fidel Castro?

 De belangrijke revoltes tegen het communisme in Oost-Europa komen aan de orde: Oost-Berlijn (1953), Boedapest (1956), Praag (1968), Gdansk en Warschau (1980-1981). Het totalitaire regime beheerste het leven van alle burgers. Op welke wijze? Hans Renner, zelf opgegroeid in een communistische dictatuur, zal met de toehoorders zijn ervaringen delen. Welke invloed had de communistische ideologie op het onderwijs? Of op de beeldende kunst, op muziek?

Wij mogen niet vergeten dat het communisme vele bewonderaars in het vrije Westen kende. Ook in Nederland. Wie waren hier de aanhangers? Welke rol speelde destijds de CPN? In twee lezingen zal prof.dr. Doeko Bosscher de situatie in ons land toelichten. 

Met de hervormingen van Michaïl Gorbatsjov (1985-1991) begon de demontage van het communistische systeem. Deze werd voltooid onder president Boris Jeltsin (1991-1999). Rusland werd een kapitalistisch land. Hoe gaat president Vladimir Poetin thans met de lastige erfenis van 70 jaar communisme om? Met het fenomeen “Russische revolutie”, met Lenin, met Stalin? En, last but not least, wat is er in Rusland anno 2019 nog van het communisme en van het sovjet-machtsdenken in het bijzonder over?         

Cursusnummer

19NG12

Docent(en)
Cursusvorm

Hoorcolleges (8x) met ruimte voor vragen en discussie

Data

Dinsdag 24 september t/m 19 november 2019, 22 oktober vervalt

Tijd

11.00-13.45 uur

Cursusprijs

€ 195,00

Cursusmateriaal

Syllabus. Cursusprijs inclusief syllabus. De powerpoints van deze cursus worden niet ter beschikking gesteld.

Uiterste inschrijfdatum

10 september 2019

Bijzonderheden

Deze cursus is een volledig herziene en aangevulde versie van de cursus 'Russische Revolutie, haar erfenis en erfgenamen' uit 2017.

Collage: Miroslav Huptych, Praag 2019